بلاگ, ترانسفورماتور

شرح کامل سیلیکاژل ترانس

سیلیکاژل ترانسفورماتور

 

یکی از عوامل تخریب روغن ترانسفورماتور که به شدت باعث کاهش طول عمر آن می شود، رطوبت موجود در هوا می باشد. برای جلوگیری از ورود هوای مرطوب به داخل ترانسفورماتورهای غیرهرمتیک برروی منبع انبساط یک رطوبت گیر نصب شده است. این محفظه از مواد رطوبت گیر یا همان سیلیکاژل ترانس پرشده است.

 

سیلیکاژل ترانس چیست؟

سیلیکاژل ماده ای رطوبت گیر است که معادل 40 درصد از وزن خود، قابلیت جذب آب را دارد ودر اکثرصنایع مثل: الکترونیک، دارو، برق، پتروشیمی، حمل ونقل، نظامی و… به عنوان ماده ی مکمل کارایی مطلوبی دارد.

ترانسفورماتورهای توزیع وقدرت همراه با منبع انبساط با محیط اطراف ارتباط دارند وانبساط وانقباض روغن ازطریق تنفس جبران می شود. اما رطوبت محیط یکی از عوامل مهم کاهش ولتاژشکست روغن و بالطبع جذب رطوبت توسط عایق کاغذی است که باید از آن اجتناب کرد. به همین دلیل در این ترانسفورماتورها ازمحفظه ی رطوبت گیرترانس استفاده می شود که شامل سیلیکاژل ترانس و تله هوا(استکانک روغن) می باشد.

سیلیکاژل ترانس به منظور حذف رطوبت هوای ورودی به منبع انبساط ترانس استفاده می گردد وسبب حفظ خواص عایقی روغن ترانسفورماتورمی شود. داخل محفظه ی رطوبت گیر ترانس باید از سیسلیکاژل خشک و مرغوب پر شود و این محفظه را باید همواره از لحاظ مسدود نشدن مسیر عبور هوا و جذب رطوبت بررسی نمود.

 

انواع سیلیکاژل ترانس

سه نوع سیلیکاژل در رطوبت گیرترانس مورد استفاده قرار می گیرد: آبی، بی رنگ(سفید) و نارنجی

انواع سیلیکاژل ترانس

سیلیکاژل آبی:

درشبکه برق در اغلب ترانسفورماتورهای موجود از سیلیکاژل آبی که همان ترکیب سیلیکاژل بی رنگ و نمک کبالت است، استفاده می شود. سیلیکاژل آبی زمانی که در معرض رطوبت قرار بگیرد، از آبی تیره به صورتی تغییر رنگ می دهد. اگر بیشتر از 75 درصد از حجم این سیلیکاژل تغییررنگ دهد باید آن را تعویض کنید.

 

سیلیکاژل نارنجی:

این سیلیکاژل با اندیکاتور ترکیبی اشباع گردیده است. سیلیکاژل با اندیکاتور نارنجی درهنگام خشک بودن نارنجی است وزمانی که در معرض رطوبت قرار بگیرد، رنگ آن از نارنجی به سبزتیره تغییر می کند. درصورتی که بیشتر از 75 درصد از حجم سیلیکاژل تغییر رنگ دهد باید حتما آن را تعویض یا احیاء کنید.

 

سیلیکاژل بی رنگ(سفید)

این نوع سیلیکاژل فاقد معرف رنگی است. رنگ این سیلیکاژل در اثر رطوبت تغییر نمی کند. برای اینکه تشخیص دهید سیلیکاژل خشک است یا مرطوب شده است، می توانید 10 الی 30 درصد سیلیکاژل معرفدار به سیلیکاژل بی رنگ بیفزایید.

 

مقایسه قیمت انواع سیلیکاژل

از لحاظ قیمت سیلیکاژل سفید ارزانترین و سیلیکاژل نارنجی گرانترین نوع سیلیکاژل می باشد.

 

آب بندی سیلیکاژل ها

تغییررنگ در محفظه ی سیلیکاژل معمولا از پایین شروع می شود و به سمت بالا می رود که این روند به معنای تنفس صحیح تر ترانسفورماتور از طریق پیاله ی روغن و سیلیکاژل است. در صورتی که سیلیکاژل از قسمت بالایی محفظه تغییررنگ دهد، به معنای نقض در آب بندی محفظه ی رطوبت گیرو تنفس از بخش بالایی محفظه می باشد که این موضوع باعث ورود هوای مرطوب به داخل ترانس می شود. در این شرایط لازم است محفظه ی سیلیکاژل آب بندی شود.

 

نحوه عملکرد سیلیکاژل ترانس

یکی از اجزای خارجی ترانسفورماتورهای روغنی محفظه ی سیلیکاژل است که از سیلیکاژل خشک و مرطوب پرمی شود. ترانسفورماتورها معمولا در حین کارکردن گرم می شوند، که این باعث می شود حجم روغنی که داخل محفظه ی ترانس است افزایش پیدا کند و به سمت منبع انبساط هدایت می شود و بعد هوای داخل منبع انبساط به وسیله ی محفظه ی سیلیکاژل به محیط بیرون منتقل می شود.

بعد ازاینکه روغن سرد شد و حجم آن پایین آمد، دوباره باید هوا جایگزین آن شود، که هوا از محفظه ی سیلیکاژل عبور می کند و توسط سیلیکاژل ترانس بطور کامل رطوبت گیری وخشک می شود و بعد وارد کنسرواتور می شود تا فضای خالی را پرکند واینکار ادامه پیدا می کند تازمانی که سیلیکاژل تغییر رنگ دهد که نشانه ی غیرفعال شدن آن است.

در این زمان باید توسط ماموربرق با سیلیکاژل فعال و خشک جایگزین شود. هر چه قدر میزان روغن عایق بیشتر باشد به سیلیکاژل بییشتری و همچنین محفظه ی بزرگتری نیازدارید.

 

چه زمانی باید سیلیکاژل ترانس برق را تعویض کرد؟

هر زمانی که سیلیکاژل ترانسفورماتوربرق رطوبت هوا را جذب کند و رنگ آن هم تغییر کند، کارایی اولیه خود را از دست می دهد و باید آن را تعویض کنید. تا بتواند همچنان از نفوذ رطوبت به روغن ترانسفورماتورهای برق جلوگیری کند. به طور دقیق تر: زمانی که بیشتراز دوسوم سیلیکاژل تغییررنگ دهد وقت تعویض آن فرارسیده است.

 

رطوبت گیر ترانسفورماتور بدون نیاز به تعویض سیلیکاژل

در این نوع از رطوبت گیر سیلیکاژل پس از مرطوب شدن از آب توسط یک المنت حرارتی که در محفظه ی رطوبت گیر تعبیه شده است تحت حرارت قرار گرفته و رطوبت آن خارج می شود.

سیلیکاژل غیرفعال را با حرارت دادن می توان در دمای 100 تا 200 درجه مجدد فعال نمود و به رطوبت گیر ترانسفورماتور باز گرداند. اما با توجه به اینکه سیلیکاژل آبی سمی می باشد، پیشنهاد می شود پس از اشباع شدن به جای احیاء آن سیلیکاژل نارنجی یا سفید را جایگزین آن کنید.

 

حفاظت سیلیکاژل

برای حفاظت سیلیکاژل در مقابل تماس روغن ناشی از تکان های واردشده در حمل ونقل، یک ورق مسدودکننده ی قرمزرنگ بین فلنچ رطوبت گیر و چپقی منبع انبساط قرار دارد که باید پس از نصب پیچ های فلنچ را شل کنید و این ورق را از محل بردارید و دوباره پیچ هارا محکم کنید.

ممکن است در اثرتکان های ناشی از حمل ونقل ترانسفورماتورمقداری روغن در پشت ورق مسدود کننده جمع شده باشد، به همین دلیل باید در هنگام برداشتن ورق مسدود کننده دقت کنید تا روغن به داخل محفظه ی رطوبت گیر ریخته نشود. برای این کار ابتدا محفظه ی سیلیکاژل را از یک طرف باز کنید و به میزان 180درجه بچرخانید سپس ورق مسدودکننده را از محل جدا کنید.

و درپایان

از آنجایی که سیلیکاژل یک ماده ی رطوبت گیر قوی است، از سیلیکاژل برای محافظت از روغن ترانسفورماتور در مقابل رطوبت هوا استفاده کنید، زیرا نفوذ رطوبت باعث خراب شدن روغن ترانس و ازبین رفتن خاصیت عایق بودن آن و درنهایت کاهش عمرمفید ترانسفورماتور می شود. بنابراین سیلیکاژل نقش اساسی و اقتصادی در مراقبت از ترانسفورماتورها در مقابل اکسیداسیون، سوختن و همچنین افزایش طول عمر این تجهیزات پرکاربرد دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *